Hasta, Yaralı Olay Yeri Değerlendirme

Hasta, Yaralı Olay Yeri Değerlendirme

Olay Yeri Değerlendirmesi Amacı Nedir?

Olay yeri değerlendirmesi yapmanın amacı olay yerinde tekrar kaza olması riskinin ortadan kaldırılması ve olay yerindeki hasta ya da yaralı kişi sayısının ve yaralanmanın türlerinin belirlenmesidir.

Olay Yeri Değerlendirmesi Nasıl Yapılmalıdır?

  • Araç kazası durumunda kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalı, kontağı kapatılmalı, el freni çekilmeli ve araç tüple çalışıyor ise tüpün vanası kapatılmalıdır.
  • Olay yeri görünebilir biçimde üçgen reflektör veya benzeri bir araç ile işaretlenmelidir.
  • Meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır.
  • Olası patlama ve yangın riskini önlemek için olay yerinde kesinlikle sigara içilmemelidir.
  • Gaz varlığı söz konusu ise oluşabilecek zehirlenmelerin önlenmesi için gerekli önlemler alınmalı ve ortam havalandırılmalıdır.
  • Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma ya da çağrı araçları kullanılmamalıdır.
  • Kişinin endişeleri giderilmeli ancak panik durumu oluşmaması için yarasını görmesi engellenmelidir.
  • Kişi yerinden oynatılmamalıdır.
  • Kişinin önce temel yaşam belirtileri, sonrasında da kırık ve kanama bulguları değerlendirilmelidir.
  • Bilinci kapalı olan kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.
  • Kişi sıcak tutulmalıdır.
  • 112 aranarak tıbbi yardım istenmelidir.
  • Kişi ve olay hakkındaki bilgiler kaydedilmelidir.
  • Yardım ekibi gelene kadar olay yerinde kalınmalıdır.

Hasta Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Kişiye önce sözlü olarak bilinç durumu değerlendirmesi yapılmalıdır. Bilinç durumunun değerlendirilmesinden sonra kişinin yaşam belirtilerinin (ABC- Havayolu açıklığı, solunum ve dolaşım) kontrol edilmesi gerekmektedir.

A. Havayolu Açıklığının Değerlendirilmesi Nasıl Yapılır?

  • Özellikle bilinç kaybı durumlarında dilin geri kaçması, kusmuk ya da yabancı cisimlerle solunum yolu tıkanabilmektedir. Havanın akciğerlere ulaşabilmesi için hava yolunun açık olmasının sağlanması gerekmektedir.
  • Hava yolu açıklığı sağlanırken kişi baş, boyun ve gövde ekseni düz olacak şekilde yatırılmalıdır.
  • Bilinç kaybı tespit edilen kişide, önce ağzın içi kontrol edilmeli, eğer yabancı cisim var ise işaret parmağı yandan ağız içine sokularak cisim çıkartılmalıdır.
  • Daha sonra bir el kişinin alnına, diğer elin 2 parmağı çene kemiğinin üzerine koyulmalı, alından bastırılıp çeneden kaldırılarak baş geriye doğru itilip ‘’Baş geri-Çene yukarı’’ pozisyonunun alınması sağlanmalıdır. Bu işlemler sırasında sert hareketlerden kaçınılmalıdır.

B. Solunumun Değerlendirilmesi Nasıl Yapılır?

  • İlk yardımı yapacak kişi, başını kişinin göğsüne bakacak şekilde yan çevirip yüzünü kişinin ağzına yaklaştırarak ‘’Bak-Dinle-Hisset’’ yöntemi ile solunum yapıp yapmadığını 10 saniye süre ile değerlendirmelidir.
  • Göğüs kafesinin solunum hareketi kontrol edilmelidir.
  • Hastanın ağzından solunum dinlenmeli ve hastanın soluğu hissedilmeye çalışılmalıdır.
  • Solunum yoksa derhal suni teneffüse başlanmalıdır.

C. Dolaşımın Değerlendirilmesi Nasıl Yapılır?

  • Dolaşımın değerlendirilmesi için çocuk ve yetişkinlerde şah damarından, bebeklerde kol atardamarından 3 parmakla 5 saniye süre ile nabız alınmaya çalışılmalıdır.
  • İlk değerlendirme sonucu kişinin bilinci kapalı fakat solunum ve nabız devam ediyorsa kişi derhal koma pozisyonuna getirilerek tıbbi yardımın gelmesi beklenilmelidir.

Referanslar:

  1. Türk Kızılay. Yetişkinler İçin İlk Yardım. Hasta& Yaralının Değerlendirilmesi. http://www.ilkyardim.org.tr/yetiskinler-icin-ilk-yardim.html(Erişim Tarihi: 05.04.2020)
  2. Türk Kızılay. Yetişkinler İçin İlk Yardım. Olay Yerinin Değerlendirilmesi. http://www.ilkyardim.org.tr/yetiskinler-icin-ilk-yardim.html(Erişim Tarihi: 05.04.2020)
  3. C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Halk Sağlığına Yönelik Bilgiler. Hasta & Yaralının İlk Değerlendirme Aşamaları Nelerdir? . https://sagligim.gov.tr/hasta-yaralinin-ve-olay-yerinin-degerlendirilmesi/hasta-yaralinin-i-lk-degerlendirilme-asamalari-nelerdir.html(Erişim Tarihi: 05.04.2020)
  4. C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Halk Sağlığına Yönelik Bilgiler. Olay Yerinin Değerlendirilmesi. https://sagligim.gov.tr/hasta-yaralinin-ve-olay-yerinin-degerlendirilmesi/olay-yeri-degerlendirmesi.html(Erişim Tarihi: 05.04.2020)

Benzer İçerikler