Glutensiz diyet

Kimler Glutensiz Beslenmelidir?

KİMLER GLUTENSİZ BESLENMELİDİR?

 

Gluten Nedir?

Gluten; buğday, arpa, çavdar ve bazı yulaf tiplerindeki tahıllarda bulunan proteinler ailesinin genel adıdır.

 

Glutensiz Diyet Nedir?

Glutensiz diyet; buğday, arpa ve çavdar içeren tüm besinlerin diyetten çıkarılmasıdır.

Yulaf konusunda hala belirsizlikler vardır.

Birçok yulaf ürününün gluten içeren tahıllar ile kontaminasyon (bulaş) riskinin yüksek olmasından dolayı, glutensiz diyette yulafın kullanılabileceğine dair çekinceler mevcuttur.

 

Gluten ile İlişkili Hastalıklar Nelerdir? 

Gluten, farklı organ sistemleri ile ilgili çeşitli bozukluk/hastalıklarla ilişkilidir.

Gluten ile ilişkili otoimmün hastalıklar: Çölyak hastalığı (gluten duyarlı enteropati veya non-tropikal sprue veya çölyak sprue), gluten ataksisi, dermatitis herpetiformis.

Gluten ile ilişkili alerjik hastalıklar: Buğday alerjisi

Otoimmün veya alerjik olmayan, gluten ile ilişkili hastalıklar: Çölyak olmayan gluten duyarlılığı (veya çölyak dışı gluten hastalığı)

 

Neden Bazı İnsanların Glutensiz Beslenmesi Gerekebilir?

Bazı insanlar, gluten ile ilgili duyarlılık gösterirler. Besinlerle aldıkları gluten, çeşitli organ ve sistemlerine hasar verir. Bu nedenle, beslenmelerinden gluten çıkarılmalıdır.

Glutensiz beslenme gerektiren tıbbi durumlardan bazıları şunlardır:

  1. Çölyak Hastalığı: Çölyak hastalığı (Gluten Enteropatisi, Gluten Sensitif Enteropati–GSE, Çölyak Sprue – çölyak hastalığının yetişkinlerde görülen şekli); genetik olarak yatkınlığı olan bireylerde, çevresel ve otoimmün mekanizmaların etkisiyle buğday, arpa, çavdar ve yulafta (az miktarda) bulunan gluten ve ilgili prolaminlere karşı kalıcı intolerans olarak gelişen proksimal ince bağırsak hastalığıdır
  2. Çölyak Olmayan Gluten Duyarlılığı: Çölyak olmayan gluten duyarlılığı (ÇOGD); çölyak hastalığının spesifik antikolarının olmadığı ve çölyak hastalığında ince bağırsakta meydana gelen villöz atrofi ile HLA değişikliğinin meydana gelmediği durumlarda diyette gluten tüketimi ile gastrointestinal ve ekstraintestinal semptomların ortaya çıktığı bir tablodur. Çölyak olmayan gluten duyarlılığı literatürde; gluten intoleransı veya gluten duyarlılığı olarak da isimlendirilmektedir.
  3. Dermatit Herpetiformis: Dermatit herpetiformis, çölyak hastalığı ile ilişkili olan otoimmün ve kutanöz bir hastalıktır.
  4. Gluten Ataksisi: Gluten ataksisi; gluten ile ilişkili olan hastalıklar içerisinde yer alan, genetik olarak duyarlı bireylerde gluten içeren besinlerin tükemiyle ortaya çıkan immün aracılı bir hastalıktır. Gluten ataksisi çölyak hastalığının en sık görülen nörolojik semptomudur.

 

 

Referanslar:

  1. Metin S. Güncel Gastroentereloji, 2016; 20(3): 259-262.
  2. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Çölyak Hastalığında Beslenme. 2017; 1-33.
  3. Demirçeken FG. Güncel Gastroenteroloji 2011;15(1):58-72.
  4. Ermiş A, Koç A. Güncel Gastroenteroloji 2014; 18:4:450-53.
  5. Sürmeli. N., Karabudak. E. Beslenme ve Diyet Dergisi 2019;47(1):66-72.
  6. Danış. N., Vardar. R. (2018). “Non Çölyak Gluten Duyarlılığı” (ss. 65-70).
  7. Sapone A.et al. BMC medicine 2012; 10(1): 1-12.
  8. A., Bradley. S., Donlevy. V.(2017). Dermatitis Herpetiformis. BMJ 2014;348: g2557.
  9. Hadjivassiliou M. et al. 2008;7(3):494-8.
  10. Bekdemir F. Tıpta Uzmanlık Tezi, T.C. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Eskişehir, 2012; (ss.1-56).
  11. Bektaş. A., Özel. M. (2018). Güncel Gastoenteroloji 22/2; (ss. 127-134).
  12. T. Türk Pediatri Arşivi. 2019; 54(2): 73–75.

Benzer İçerikler